Project Zero thay đổi chính sách tiết lộ lỗ hổng vì AI tìm lỗi quá nhanh
Project Zero bỏ mô hình 90+30 ngày, chuyển sang công bố lỗ hổng sau 90, rồi 60 và 30 ngày, vì AI rút ngắn thời gian tìm và khai thác lỗi.
LogSignT Team
Ngày 13/11/2026, nhóm nghiên cứu bảo mật Project Zero của Google công bố bài viết "Policy and Disclosure: 2026 Edition" do Natalie Silvanovich chấp bút, chính thức thay thế chính sách tiết lộ lỗ hổng "90+30" áp dụng từ năm 2021. Theo Project Zero, lý do chính là các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đã đẩy nhanh đáng kể tốc độ tìm và khai thác lỗ hổng, khiến mốc thời gian vá cũ trở nên "rõ ràng là không đủ". Bài viết này phân tích chính sách mới, lộ trình áp dụng và hệ quả với các hãng phần mềm.
Chính sách cũ: 90 ngày vá cộng 30 ngày triển khai
Từ năm 2021, Project Zero cho nhà cung cấp tối đa 90 ngày để khắc phục một lỗ hổng, cộng thêm 30 ngày "soak time" để bản vá đến tay người dùng trước khi chi tiết kỹ thuật được công bố, theo Project Zero. Mục tiêu là thúc đẩy vá nhanh hơn trong khi vẫn cho hãng thời gian phân phối bản vá. Chính sách cũ còn có các trường hợp đặc biệt như "grace period" (thời gian gia hạn) và chính sách về biến thể lỗ hổng (variant policy).
Vì sao AI khiến mốc 90+30 lỗi thời
Theo Project Zero, LLM tác động đến quy trình công bố lỗ hổng ở nhiều mặt:
- LLM giúp kẻ tấn công tìm và khai thác lỗ hổng nhanh hơn, đồng thời làm tăng khả năng nhiều bên, kể cả bên có ý đồ xấu, cùng phát hiện một lỗi.
- LLM rút ngắn thời gian cần để dịch ngược bản vá và viết mã khai thác. Project Zero viết rằng thời gian "soak" của bản vá "không còn ý nghĩa", và coi thời gian từ lúc có bản vá đến lúc bị khai thác bằng 0 là một mô hình "hợp lý, dù chưa hoàn hảo" về hành vi kẻ tấn công.
- Khối lượng lỗi tăng vọt: nhóm cho biết đang tìm thấy vài lỗ hổng mỗi tuần ở những mục tiêu trước đây chỉ tìm được vài lỗ hổng mỗi năm.
- Các bước cần thỏa thuận với nhà cung cấp, như xác định lỗi đã được vá chưa hay có áp dụng thời gian gia hạn không, đang "nhanh chóng trở nên không thể quản lý".
Project Zero cũng nhấn mạnh khái niệm "patch gap", tức khoảng thời gian từ khi bản vá được phát hành đến khi người dùng cài đặt. Theo Project Zero, các hãng nên thu hẹp khoảng cách này bằng cách triển khai bản vá nhanh hơn hoặc dùng cách khác để bảo vệ người dùng trong lúc khắc phục.
Chính sách mới "Full X" và lộ trình rút ngắn
Quy tắc mới đơn giản: lỗ hổng sẽ được công bố X ngày sau khi báo cho nhà cung cấp, bất kể đã vá hay chưa. Theo Project Zero, chính sách nhằm khuyến khích khắc phục nhanh hơn, khuyến khích giảm patch gap và cho phép cả Project Zero lẫn nhà cung cấp tự động hóa quy trình. X sẽ giảm dần theo lộ trình:
| Thời điểm áp dụng | Mức chính sách | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Từ 13/11/2026 | Full 90 | Công bố 90 ngày sau khi báo cáo |
| Từ 2/2/2027 | Full 60 | Công bố 60 ngày sau khi báo cáo |
| Từ 3/1/2028 | Full 30 | Công bố 30 ngày sau khi báo cáo |
Nguồn: Project Zero. Phần lớn trường hợp đặc biệt bị loại bỏ, gồm grace period và variant policy. Chỉ còn ba ngoại lệ: lỗ hổng đang bị khai thác thực tế (in-the-wild), được xử lý theo chính sách công bố lỗ hổng bảo mật ứng dụng của Google; lỗ hổng đã bị bên khác công khai, khi Project Zero có thể công bố chi tiết tùy quyết định; và trường hợp chính nhà cung cấp yêu cầu công khai.
Với phần cứng, Project Zero khuyến khích nhà cung cấp chuẩn bị cho việc công bố sắp tới, kể cả bằng các chiến lược không dựa vào bản vá. Nhóm cho biết đôi khi đã cấp ngoại lệ, trong đó có Spectre và Meltdown, và sẽ tiếp tục làm vậy, theo Project Zero.
Mức độ nghiêm trọng và xác minh bản vá không còn là điểm quyết định
Project Zero chỉ báo cáo các lỗ hổng có mức độ nghiêm trọng đáng kể và tác động bảo mật đã được chứng minh. Tuy vậy, nhóm lập luận rằng mức độ nghiêm trọng chỉ ảnh hưởng đến tác động với người dùng, không ảnh hưởng đến khả năng kẻ tấn công phát hiện ra lỗi, nên không còn là căn cứ hiệu quả cho quyết định công bố. Nhà cung cấp vẫn có thể chấp nhận rủi ro với lỗi mức thấp, nhưng chính sách phản ánh thực tế rằng các lỗi đó vẫn nằm trong tầm tay kẻ tấn công, theo Project Zero.
Việc xác định "lỗi đã được vá hay chưa", vốn tốn nhiều lần trao đổi cho mỗi báo cáo, cũng không còn là điểm quyết định trong chính sách. Project Zero vẫn theo dõi tình trạng vá và thông báo nếu lỗi chưa được sửa.
Vì sao không áp dụng mốc 30 ngày ngay lập tức
Theo Project Zero, các nhà cung cấp đã góp ý rằng thay đổi tức thì có thể gây hại cho người dùng vì làm lộ lỗi chưa vá trong lúc hãng còn đang cải thiện quy trình. Hai lo ngại khác được nêu: chính sách quá gắt có thể khiến hãng ưu tiên lỗi được báo cáo hơn lỗi nghiêm trọng hơn, và hãng không kịp hạn có thể bỏ cuộc. Project Zero thừa nhận lợi ích của việc giữ kín (embargo) đang giảm vì kẻ tấn công dễ tìm ra lỗi trong thời gian đó hơn, nhưng vẫn còn lợi ích ngắn hạn. Vì vậy nhóm chọn một lộ trình "thách thức nhưng thực tế".
Hệ quả cho các hãng phần mềm (nhận định của LogSignT)
Phần dưới đây là ý kiến của ban biên tập, không phải nội dung của Project Zero.
- Quy trình vá cần được rút ngắn từ đầu đến cuối. Khi soak time bị bỏ, hạn 90 ngày (và sau này 30 ngày) phải bao gồm cả thời gian đưa bản vá đến người dùng, không chỉ thời gian viết bản sửa.
- Tự động cập nhật và các biện pháp giảm thiểu tạm thời sẽ quan trọng hơn. Những hãng phụ thuộc vào chu kỳ phát hành dài hoặc người dùng tự cập nhật thủ công chịu áp lực lớn nhất.
- Đội phản ứng sự cố bảo mật (PSIRT) cần chuẩn bị cho khối lượng báo cáo lớn hơn, khi cả nhà nghiên cứu lẫn kẻ tấn công đều dùng AI để tìm lỗi.
- Doanh nghiệp sử dụng phần mềm nên rà soát lại chính sách cập nhật nội bộ, vì khoảng thời gian an toàn giữa lúc có bản vá và lúc có mã khai thác có thể gần như không còn.
Kết luận
Việc Project Zero chuyển từ "90+30" sang "Full 90", rồi "Full 60" và "Full 30" phản ánh nhận định của nhóm rằng AI đã thay đổi căn bản cuộc đua giữa người vá và kẻ khai thác. Với lộ trình đã định sẵn đến đầu năm 2028, các hãng phần mềm có khoảng hơn một năm để rút ngắn quy trình khắc phục và phân phối bản vá. Bài viết của Project Zero kết thúc bằng khẩu hiệu "Make zeroday hard", theo Project Zero.